Muôn vẻ mua bảo hiểm qua kênh ngân hàng

Không có quy định pháp luật nào bắt buộc người đi vay tiền ngân hàng phải mua bảo hiểm, nhưng tình trạng này vẫn diễn ra khá phổ biến.

Từ chào mời đến gây sức ép
Tuần qua, Báo ĐTCK nhận được phản ánh của anh Lương Th., nhân viên chi nhánh TP.HCM của một công ty bảo hiểm phi nhân thọ, liên quan tới khách hàng Huỳnh V. tuy đã mua bảo hiểm xe ô tô tại công ty từ nhiều năm trước (xe đăng ký lần đầu vào năm 2017), nhưng vẫn bị nhân viên tại ngân hàng nơi anh V. cầm cố xe để vay tiền yêu cầu phải mua bảo hiểm tại ngân hàng này thì mới cấp giấy cavet photo đi đường (đăng ký xe được đóng dấu bởi ngân hàng).

Theo anh Th., công ty bảo hiểm là 1 trong 4 đơn vị liên kết với ngân hàng và sản phẩm được “chỉ định” mua cũng là của công ty bảo hiểm này, mức phí bảo hiểm là trên 10 triệu đồng/năm.

Theo thông tin từ nhiều đại lý bảo hiểm và khách hàng, tại không ít ngân hàng, ngoài bảo hiểm ô tô, khách hàng còn được “chào mời” mua các loại bảo hiểm khác khi gửi tiết kiệm, vay vốn như bảo hiểm cháy nổ, bảo hiểm sức khỏe... Quyền mua bảo hiểm thuộc về khách hàng, nhưng nếu từ chối thì việc được vay vốn là không dễ dàng!

Trong vai khách hàng đi vay tiền mua ô tô tại một số phòng giao dịch của ngân hàng khu vực Hà Nội nhằm kiểm chứng thông tin, phóng viên nhận được câu trả lời ngân hàng không bắt buộc khách hàng phải mua bảo hiểm khi vay tiền, nhưng các nhân viên tín dụng hay nhân viên bảo hiểm ngồi tại quầy ngân hàng đều không quên giới thiệu “nếu mua thêm bảo hiểm nhân thọ thì khách hàng sẽ được giảm lãi vay”.

Trao đổi vấn đề này với một tư vấn viên bảo hiểm có nghề thì được biết, các nhân viên bán bảo hiểm không dám tỏ “thái độ ép khách”, mà chỉ dừng ở mức tư vấn. Tuy nhiên, “đề nghị” mua bảo hiểm sẽ xuất hiện khi gần đến giai đoạn giải ngân, bởi đây là thời điểm “dễ thỏa hiệp” với khách hàng nhất.

Bán bảo hiểm qua kênh ngân hàng có thực sự "phiền phức"?

Câu chuyện gây tranh luận cách đây gần một năm khi một khách hàng ở quận 1, TP. Hồ Chí Minh mua căn hộ trong đó có 40% vốn tự có, còn lại là phải vay ngân hàng. Theo khách hàng này, đến cuối tháng 12/2019 là bắt đầu thanh toán phần tiền từ khoản vay của ngân hàng cho chủ đầu tư. Tuy nhiên, khi các thủ tục cần thiết đã hoàn tất thì phía ngân hàng cho vay yêu cầu phải mua bảo hiểm nhân thọ mới đủ điều kiện vay, với mức phí bảo hiểm 12 triệu đồng/năm.

Bên cạnh đó, một số khách hàng cũng phản ánh thời gian gần đây nhiều ngân hàng thường gây khó dễ khi giải ngân, bắt khách phải mua bảo hiểm thì mới được vay sớm hoặc được vay lãi suất ưu đãi, chênh lệch 2-4%/năm.

Trước đó, ngân hàng cho vay theo kiểu "bán bia kèm lạc" cũng là chủ đề nóng tại địa bàn tỉnh Long An khi mới đây, Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh tỉnh này đã ra văn bản yêu cầu các ngân hàng thương mại có đơn vị hoạt động trên địa bản tỉnh báo cáo về việc cho vay bán kèm bảo hiểm.
Vậy liệu việc bán bảo hiểm qua kênh ngân hàng liệu thực sự có phiền phức như phản ánh của một số khách hàng hay một số bài viết trên các mạng xã hội, báo chí điện tử thời gian gần đây?

Theo các chuyên gia bảo hiểm, trên thế giới, hình thức hợp tác bán bảo hiểm qua ngân hàng (bancassurance) được xem là một hoạt động mang lại lợi nhuận rất lớn đối với các ngân hàng lẫn DNBH. Thực tế cho thấy, bancassurance ngày càng trở nên phổ biến và quan trọng trên thế giới, thậm chí ở nhiều nơi nó đã trở thành một trong những kênh phân phối sản phẩm bảo hiểm chính, chẳng hạn ở Tây Ban Nha tỷ lệ doanh thu phí bảo hiểm khai thác qua ngân hàng trên tổng doanh thu chiếm 72%, ở Italia con số này là 70%, ở Pháp là 60%… Ở Nhật Bản, doanh thu chính của ngân hàng đến từ những dịch vụ phi truyền thống như bán bảo hiểm chứ không phải là dịch vụ tín dụng.

Tại Việt Nam, hầu hết ngân hàng hiện đều có hoạt động bancassurance, tức hợp tác phân phối bảo hiểm cho một DNBH thông qua việc tận dụng mạng lưới của các ngân hàng. Các DNBH nhân thọ như Bảo Việt Nhân thọ, MB Algeas... đều có chiến lược đẩy mạnh hình thức bảo hiểm qua kênh ngân hàng. Với xu thế này, các chuyên gia dự báo tốc độ tăng trưởng của kênh bancassurance sẽ tăng trưởng khoảng 30-40%.

Thống kê sơ bộ của các DNBH cũng cho biết, nếu như năm 2008, đóng góp của bancassurance trong tổng GDP của Việt Nam chỉ chiếm 0,6% thì đến năm 2018, tỷ lệ đóng góp này lên tới 1,6%. Số phí bảo hiểm năm 2009 từ kênh bancassurance chỉ khoảng 8 tỷ đồng, chiếm khoảng 6% tổng phí mới của các DNBH nhân thọ thì đến thời điểm này, doanh thu phí bảo hiểm qua kênh bancassurance của toàn thị trường đã đạt gần 5.000 tỷ đồng và bán bảo hiểm qua ngân hàng: Bùng nổ những thương vụ lớn, độc quyền xuất hiện liên tục thời gian gần đây.

Tuy đã có bước phát triển khá mạnh trong vài năm trở lại đây song bancassurance ở Việt Nam vẫn còn trong giai đoạn phát triển rất sơ khai nên việc triển khai kênh bán hàng này còn chưa chuyên nghiệp. Do vậy, không quá khó hiểu khi mà vẫn có khách hàng phàn nàn về kênh bán hàng này, trong đó, việc một số khách hàng phản ánh về những bức xúc của họ khi sử dụng các dịch vụ ngân hàng như thời gian vừa qua là một minh chứng.

Theo một chuyên gia trong ngành Bảo hiểm, việc xuất hiện những phàn nàn của khách hàng trong thời gian qua xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Theo đó, hiện nay, hầu hết các ngân hàng vẫn chưa thực sự quan tâm đến nghiệp vụ này, trong đó phải kể đến trình độ của nhân viên ngân hàng còn chưa đáp ứng được yêu cầu khi bán hàng. Nhân viên ngân hàng không được đào tạo đầy đủ về nghiệp vụ bảo hiểm nên rất khó khăn trong việc tư vấn cho khách hàng mua bảo hiểm. Điều này dẫn đến câu chuyện là nếu tư vấn không đúng đắn thì rất dễ khiến cho khách hàng hiểu nhầm về lợi ích của sản phẩm cũng như ngộ nhận về quyền lợi bảo hiểm từ đó kéo theo các hệ quả như tranh chấp, kiện tụng gây mất uy tín cho cả ngân hàng và DNBH.

Khách hàng cần phải “thông thái”
Câu chuyện ngân hàng dùng nhiều cách để “chào mời”, thậm chí “ép” người đi vay mua bảo hiểm tại công ty bảo hiểm thuộc diện “người nhà” của ngân hàng không phải là câu chuyện mới và được đề cập nhiều những năm qua, nhưng chưa có hướng xử lý cụ thể.

Theo phản ánh của nhiều nhân viên bảo hiểm, áp lực lớn dần kể từ thời điểm đại dịch Covid bắt đầu bùng phát vào tháng 3-4 vừa qua, khi chỉ tiêu từ hội sở ngân hàng dội xuống các chi nhánh, phòng giao dịch, nên khó tránh việc cạnh tranh không lành mạnh để đảm bảo doanh số.

Chỉ đến khi nhân viên của một công ty bảo hiểm do bị “mất khách” vào tay một nhân viên bán bảo hiểm tại ngân hàng dẫn đến bức xúc và tung hê mọi thứ lên mạng xã hội thì câu chuyện mới nóng lên.

Tất nhiên, không phải trường hợp nào ngân hàng cũng “ép” thành công.

Đơn cử, trong thư gửi tới Báo ĐTCK vào tháng 3, khách hàng Trần Hoài B. (Hóc Môn) cho biết, nhân viên tín dụng tại ngân hàng V. - Chi nhánh Tân Phú (TP.HCM) đã ép anh phải mua thêm bảo hiểm tại Prudential (mức đóng 25 triệu đồng/năm) mới được giải ngân khoản vay 1,3 tỷ đồng, trong khi trước đó anh đã mua bảo hiểm của Hanwha, Bảo Việt.

Ngoài một số đơn vị truyền thông, khách hàng còn gửi đơn khiếu nại tới Cục Quản lý và giám sát bảo hiểm nhờ can thiệp. Sau đó, cơ quan này yêu cầu rà soát, xác minh nội dung phản ánh của khách hàng và đề nghị xử lý đại lý bảo hiểm (nếu có), kết quả là khách hàng không phải mua thêm bảo hiểm và được hoàn trả khoản phí đã đóng.

Tương tự là trường hợp của anh Lương Th., sau khi thông tin cho nhân viên tín dụng rằng sự việc đã được phản ánh tới cơ quan báo chí, thậm chí là các cơ quản quản lý nếu cần thiết, anh Huỳnh V. không phải mua thêm bảo hiểm và ngân hàng đã cấp cavet photo đi đường cho khách hàng này.

Theo đại lý bảo hiểm nhân thọ Hồ Thị Nh., việc khuyến khích khách hàng mua bảo hiểm tốt cho cả khách hàng và nhà bảo hiểm, nhưng không vì thế mà o ép, nên hãy để khách hàng Việt sẽ tự tìm đến bảo hiểm.

“Khách hàng cần phải ‘thông thái’ trước các chiêu trò, bởi không có quy định nào bắt buộc người đi vay ngân hàng phải mua bảo hiểm”, chị Như nói.
Chuyên mục:

NHẬN XÉT&BÌNH LUẬN

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét